O omega 3 s\u0142ysza\u0142 zapewne ju\u017c ka\u017cdy. Nie wszyscy jednak wiedz\u0105, \u017ce, wbrew temu co mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronkach fanatycznych wegan, ro\u015blinne bardzo mocno r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od tych odzwierz\u0119cych. Podczas gdy w np oleju lnianym wyst\u0119puje forma ALA, w rybach s\u0105 (mi\u0119dzy innymi) formy EPA i DHA.<\/p>\n\n\n\n
Czy wystarcz\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a ro\u015blinne? To do\u015b\u0107 trudne pytanie. Z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 ludzie, dla kt\u00f3rych s\u0105 one wystarczaj\u0105ce, z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy na nich nie prze\u017cyj\u0105, na przyk\u0142ad Inuici. Wszystko zale\u017cy od naszego materia\u0142u genetycznego, wygl\u0105da na to, \u017ce im bardziej na p\u00f3\u0142noc, tym gorzej.<\/p>\n\n\n\n
Nasz organizm, aby wykorzysta\u0107 ALA, musi go przerobi\u0107 na te dwie aktywne formy. I tu jest w\u0142a\u015bnie ca\u0142y problem. Tempo tej „przer\u00f3bki” jest bardzo r\u00f3\u017cne, w zale\u017cno\u015bci nie tylko od gen\u00f3w, ale te\u017c od pozosta\u0142ych sk\u0142adnik\u00f3w diety czy nawet przebytych w przesz\u0142o\u015bci chor\u00f3b. Jest po prostu fizycznie niemo\u017cliwym, aby oceni\u0107, czy u kogo\u015b wystarczy olej lniany.<\/p>\n\n\n\n
Opisz\u0119 po prostu sw\u00f3j przypadek, jako \u017ce do cz\u0119\u015bci os\u00f3b takie co\u015b przemawia najmocniej. Przez wiele lat mia\u0142em problemy zdrowotne na diecie wegetaria\u0144skiej i wega\u0144skiej, jednym z objaw\u00f3w (najmniej dokuczliwym, najgorsza by\u0142a nerwica l\u0119kowa<\/a>) by\u0142 ci\u0105g\u0142y b\u00f3l gard\u0142a. Nie mija\u0142, nawet gdy litrami pi\u0142em olej lniany i jad\u0142em siemi\u0119. Gdy w ko\u0144cu przekona\u0142em si\u0119 do kapsu\u0142ki z aktywnymi omegami, znik\u0142 w dos\u0142ownie ten sam dzie\u0144. By\u0142o to tak nag\u0142e i nieoczekiwane (za\u017cywa\u0142em je w kompletnie innym celu), \u017ce ostatecznie pozbawi\u0142o mnie w\u0105tpliwo\u015bci i utwierdzi\u0142o w przekonaniu, \u017ce niedob\u00f3r aktywnych form omega 3 by\u0142 jedn\u0105 z przyczyn moich problem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce s\u0105 dla nas EPA, z powodu jednej ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci, kt\u00f3ra jest szczeg\u00f3lnie istotna z uwagi na silny zwi\u0105zek statystyczny z diet\u0105 wege. Chodzi o zdrowie psychiczne. Badania wykazuj\u0105, \u017ce wegetarianie i weganie cz\u0119\u015bciej choruj\u0105 na zaburzenia depresyjne czy nerwicowe, chocia\u017c nie jest pewne, czy dieta jest tu skutkiem, czy przyczyn\u0105. Wykazano zar\u00f3wno to, \u017ce brak EPA (nie DHA) wi\u0105\u017ce si\u0119 z rzeczonymi schorzeniami, jak r\u00f3wnie\u017c \u017ce wege maj\u0105 o wiele, wiele ni\u017cszy poziom obydwu tych substancji w organizmie w stosunku do wszystko\u017cerc\u00f3w. Ni\u017cej podaj\u0119 wyniki uzyskane w jednym z bada\u0144, gdzie badano ich st\u0119\u017cenie we krwi: Jak wida\u0107 powy\u017cej, wegetarianie i weganie nie maj\u0105 niedoboru omega 3 jako takiego, bo formy ALA, ro\u015blinnej, maj\u0105 w organizmach nawet wi\u0119cej, ni\u017c wszystko\u017cercy. Ale przyjrzyjmy si\u0119 formom aktywnym: Ju\u017c nie jest tak r\u00f3\u017cowo. To s\u0105 bardzo du\u017ce r\u00f3\u017cnice, takie w\u0142a\u015bnie warto\u015bci wykrywa si\u0119 u ludzi z ci\u0119\u017ck\u0105 depresj\u0105<\/a>. Dla ciekawskich, podaj\u0119 inne kwasy t\u0142uszczowe, dla kt\u00f3rych by\u0142y r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy wege a wszystko\u017cercami. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/16087975\/<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie to, \u017ce wege maj\u0105 ni\u017cszy poziom tych trzech kwas\u00f3w t\u0142uszczowych kt\u00f3re doda\u0142em wcale nie oznacza, \u017ce to \u017ale. Mo\u017cliwe \u017ce ich niskie st\u0119\u017cenie daje im lepsze zdrowie. Z pewno\u015bci\u0105 jednak zar\u00f3wno EPA jak i DHA s\u0105 nam niezb\u0119dne i taki spadek st\u0119\u017cenia oznacza problemy. Wida\u0107 te\u017c jasno, \u017ce wege nie maj\u0105 ni\u017cszego st\u0119\u017cenia ro\u015blinnego omega 3, wprost przeciwnie, maj\u0105 je wy\u017csze.<\/p>\n\n\n\n Osobistemu wyborowi pozostawi\u0119, czy uzupe\u0142nia\u0107 omegi i jak to robi\u0107. Mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 olejem lnianym, mo\u017cna sprowadza\u0107 zza granicy wega\u0144skie suplementy, takie jak opti3 czy deva. Mo\u017cna te\u017c oczywi\u015bcie bra\u0107 kapsu\u0142ki z oleju rybiego albo nawet spo\u017cywa\u0107 same ryby, co wbrew pozorom zabi\u0142oby ich mniej, ni\u017c gdyby \u0142yka\u0142o si\u0119 suplementy. Jeszcze jedna opcja to spo\u017cywanie ma\u0142\u017cy, kt\u00f3re maj\u0105 tyle m\u00f3zgu co ro\u015blina i zawieraj\u0105 zar\u00f3wno omegi, jak i szereg innych substancji prozdrowotnych, w tym jod<\/a>, tyle \u017ce s\u0105 do\u015b\u0107 drogie. Co prawda glony morskie zawieraj\u0105 aktywne formy, ale w tak ma\u0142ej ilo\u015bci, ze uzupe\u0142nianie w ten spos\u00f3b kosztowa\u0142oby maj\u0105tek.<\/p>\n\n\n\n W przypadku zaburze\u0144 nerwicowych czy depresyjnych skuteczne okazywa\u0142y si\u0119 dawki rz\u0119du 2000 mg EPA dziennie, przyjmowane przez d\u0142u\u017cszy czas, przynajmniej kilka miesi\u0119cy. Co prawda na efekt trzeba poczeka\u0107, ale jest on trwa\u0142y i utrzymuje si\u0119 ca\u0142ymi latami po zaprzestaniu suplementacji. Podobnie w przypadku podejrzenia ci\u0119\u017ckiego niedoboru na diecie wege mo\u017cna zastosowa\u0107 takie „uderzeniowe” dawki.<\/p>\n\n\n\n Przy „zwyk\u0142ej” suplementacji spokojnie wystarczy 1\/5 tej ilo\u015bci, a nawet 1\/10.<\/p>\n\n\n\n Dla ciekawskich, kwas oleoplamitynowy wyst\u0119puje w oleju z owoc\u00f3w (nie z nasion) rokitnika oraz – uwaga uwaga – w owadach, sprz\u0119\u017cony kwas linolowy CLA niestety, tylko w nabiale lub w jakim\u015b stopniu mo\u017ce by\u0107 produkowany przez flor\u0119 jelitow\u0105, za\u015b kwas mirystynowy na przyk\u0142ad w oleju kokosowym. Dodatkowo s\u0105 suplementy kwasu CLA, ale na wege jest ni\u017csze st\u0119\u017cenie tylko formy cis-9-trans-11.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" O omega 3 s\u0142ysza\u0142 zapewne ju\u017c ka\u017cdy. Nie wszyscy jednak wiedz\u0105, \u017ce, wbrew temu co mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronkach fanatycznych wegan, ro\u015blinne bardzo mocno r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od tych odzwierz\u0119cych. Podczas gdy w np oleju lnianym wyst\u0119puje forma ALA, w rybach s\u0105 (mi\u0119dzy innymi) formy EPA i DHA. Czy wystarcz\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a ro\u015blinne? To do\u015b\u0107 trudne pytanie. … Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-65","page","type-page","status-publish"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":205,"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/65\/revisions\/205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wegetarianizm.vegie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
ALA
– wszystko\u017cercy 1,30
– wegetarianie 1,39
– weganie 1,41<\/p>\n\n\n\n
EPA
– wszystko\u017cercy 0,72
– wegetarianie 0,52
– weganie 0,34
DHA
– wszystko\u017cercy 1,69
– wegetarianie 1,16
– weganie 0,70<\/p>\n\n\n\n
CLA cis-9, trans-11
– wszystko\u017cercy 0,21
– wegetarianie 0,14
– weganie 0,08
Oleopalmitynowy
– wszystko\u017cercy 2,00
– wegetarianie 1,23
– weganie 0,92
Mirystynowy
– wszystko\u017cercy 1,28
– wegetarianie 1,06
– weganie 0,77<\/p>\n\n\n\n